HDK'den anadil paneli: Dil insanın derisidir

img

ANKARA – HDK Ankara İl Meclisi’nin anadili üzerine düzenlediği panelde, herkesin evlerinde ana dilinde konuşması gerektiği ifade edilerek, "Dil insanın derisidir" denildi. 

Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Ankara İl Meclisi 21 Şubat Dünya Anadil Günü kapsamında panel düzenledi. Panele Eğitim-Sen Genel Başkanı Prof. Dr. Necla Kurul, Dilbilimci-Yazar Mevlüt Aykoç katılırken; Akademisyen Erdoğan Boz, Ermenice Dil Öğretmeni Sevan Demirciyan ve Araştırmacı-Yazar Bereket Kar ise düzenlenen panele online olarak katıldı.

Panelde konuşan Ermenice Dil Öğretmeni Sevan Değirmenciyan, Türkiye’de Ermenice dilinin yaşadıkları zorluklarına değindi. Bir zamanlar Batı Ermenice’nin yuvası olan Türkiye'nin zaman içerisinde Ermenilere yönelik uyguladığı politikaları anlatan Değirmenciyan “Ermenice’ye yönelik en önemli yasak Ermenice Tiyatro oyunlarına gelen yasaklar. Dilin yaşaması açısından günlük konuşma dili en önemli olanıdır. Bu yüzden önce tiyatro yasaklandı. Daha sonra Türkçe konuşma yasaklarıyla birlikte Ermenice ve Rumca unutulmaya başlanmıştır” şeklinde konuştu.

Cumhuriyet döneminde 4 bin olan Ermeni okul sayısının bugün 17 olduğunu vurgulayan Değirmenciyan, “Bunlar 4 bin okuldan elimizde kalanlar” şeklinde belirtti.

‘TÜRKİYE’DE ANADİLİM ERMENİCEDİR DİYEMİYORUM’

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) sadece Türkçe üzerine çalışmalarının mevcut olduğunu dile getiren Demirciyan, “Türkiye’deki diğer halklarla ilgili bir çalışma mevcut değil maalesef. Kayseri’de ve Ankara’daki üniversitelerde açılan Ermenice bölümleri bu coğrafyada konuşulan Batı Ermenicesi değil Ermenistan’da kullanılan Doğu Ermenicesi. Ermenilerin resmi tarihteki yerini ve rolünü pekiştirmek için kuruldu bu bölümler” dedi. Geçtiğimiz senelerde Kanada’da katıldığı Hrant Dink anmasında başvurusunda anadil kısmında Doğu ve Batı Ermenice’ye yer verildiğine değinen Demirciyan, “Kanada’nın Ermenilerle tanışması 50-60 yıllık bir süreç. Türkiye’de ise yüzyıllarca yan yana yaşadık ama bu ülkede ‘Benim anadilim Ermenicedir’ yazabileceğim ya da belirtebileceğim bir yer yok” şeklinde vurguladı.

‘KAMUSAL EĞİTİM TEK DİLLİ OLAMAZ’

Panelde konuşma yapan Eğitim-Sen Genel Başkanı Prof. Dr. Necla Kurul, eğitimin kamusal bir nitelik taşıdığını belirterek bu kamusal eğitimin tek dillilikle olamayacağını ifade etti. Türkiye’de yaşayan farklı kimlik ve kültürlerin dillerinin, Türkçe karşısında ikincilleştirildiğini dile getiren Kurul, “Türkiye’de farklı dillerin araştırılmasının dahi cesaret işi. Azınlık dillerini araştıranlar da bu dilleri sadece Türkçe olmayan diller başlığı altında işleyebiliyorlar. Araştıranın kendi kendine uyguladığı otosansür devletin baskısından daha büyük bir baskıdır” dedi.

‘ANADİLDE EĞİTİM HAKTIR’

“Bilimsel dogmaların giderek yaygınlaştığı bir dönemde bilimsel eğitim çok büyük bir tehdit altında” şeklinde ifade eden Kurul devamında şunları söyledi: “Anadilde eğitim hakkı bir haktır. Ben anadilimi para ödeyerek öğrenmemeliyim. Kendi anadilimde kendimi geliştirecek bir bağlamda dilimi öğrenmeliyim. Sendikamızın en önemli ilkelerinden biri anadilde eğitim. Türkiye'nin birçok yerinde anadilde eğitimle ilgili çalışmalar yapmak istiyoruz ve bunu sadece anadilde eğitim gününde konuşmamalıyız. Çok güçlü demokratik siyasetle bunu gerçekleştirebiliriz. Dile kültür konusu da eşlik etmek zorunda. Dildeki her çeşitlenme ve çoğalma dili zenginleştirir. Ülkemiz Türkçe’ye gösterdiği hassasiyeti Kürtçe’ye de göstermeliydi. Bugün Türkçe de çoraklaşmaya başlayan bir dil olmaya başladı. Herkesin kendi dilini konuşarak toplumsal alanda yer almaya çalışmaya başladığında kendi dilini de zenginleştirir. Kendi dilini konuşan ötekinin de dilini konuşmak zorunda. Yaşamlarımız birbirine bağlı. Türkiye’de zengin bir dil ve kültür yaratmak için bu konuda çalışmak zorunda. Türkiye’de bazı dilleri seçmeli ders olarak veriyorlar ama asimilasyon politikası gereğince bu dilleri öğretmiyorlar. Bu seçmeli dersleri takip edebilecek araştırmaların yapılması sağlanmalıdır. Toplumsal uzlaşı zemininde anadilde eğitim konusunda bir yol izlemek gerekir. Hâkim dilleri konuşan yurttaşlar arasında bugün Türkiye toplumunda insanlar hiç olmadığı kadar ayrıştı bunu siyasi yolla yaptılar. Bölen kutuplaştıran ayrıştıranlar halklar değildir. Siyaset böl, yönet, kutuplaştır, ayrıştır mantığını iktidarlar yapar. Aksine anadilde konuşma bölmez birleştirir uzlaştırır. Uzaktan eğitimde yaşanan sıkıntıların birçoğu da anadille ilgili. Öğretmen aileyle konuşup onlara bilgi veremiyor çünkü ailenin konuştuğu dili bilmiyor.”

ÇOK DİLLİLİK

“Çok dillilik meselesi neden bu kadar önemli?” şeklinde soran Akademisyen Erdoğan Boz ise, “İnsanlar aslında hep çok dilliydi ulus devletlere kadar da bu böyleydi. İnsanların sürekli hareket halinde olmalarından kaynaklı insanlar birden fazla dili konuşabiliyordu” dedi.

‘ANADİLİ İNSANIN DERİSİDİR’

Dilbilimci-Yazar Mevlüt Aykoç, Türkiye’de henüz okullar yokken Kürt medreselerinde Exmedê Xanî ve Cîgerxwîn gibi aydınların yetiştiğini hatırlatarak, cumhuriyetten sonra Kürt varlığının zamanla yok edilmeye çalışılmasına değindi. Kürtlerin kurucu bir unsur olarak sayılmasına karşın dillerinin ve varlıklarının yok sayıldığının altını çizen Aykoç devamında şunları söyledi: “Kürtlerin evine elektrik girmeye başlandığından beri, köyleri yakılarak metropollere göçe zorlanıldıklarından beri köylerde bile artık Kürtçe unutulmaya başlandı. Her ne kadar yazı dilinde Kürtçe konuşulmuş olsa da bir dil günlük yaşam içerisinde kullanılmadığı sürece unutulmaya mahkumdur. Asimilasyon ve oto asimilasyon süreçleri burada iki önemli faktör. Asimilasyon baskın düşüncenin uyguladığı iken, bizim asıl sorunumuz otoasimilasyon. Biz kendi dilimizi kendimize yasaklıyorsak kendi dilimizi konuşmuyorsak bu asimilasyonu sağlamış oluruz. Bundan sonra herkes kendi evinde kendi dilini konuşup yaşamını kendi anadilinde yaşamaya çalışmalıdır. Asimilasyon ve otoasimilasyon politikalarına ek olarak şöyle bir gerçek var ki, bir dil eğitim dili olmadığı sürece o dil yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. İnsanın Anadili onun derisi ikinci dili elbisesidir. Biz derisiz olmak istemiyoruz aksi takdirde üzerimizdeki elbiseyi giymemizin bir anlamı kalmıyor bu yüzden Türkiye’deki tüm diller eğitim dili olmalıdır.”

SAVAŞ DİLİ

Kürt özgürlük hareketinin diğer azınlıklara farkındalığa yol açtığına değinen Araştırmacı-Yazar Bereket Kar ise, Türkiye’nin tekçi politikasına dair şunları söyledi: “Türkiye sadece buradaki azınlıkları değil Rojava'da bile girip oradaki halkları asimile etmeye çalışıyor. Bu tekçi bir yapının ürünüdür. Dilin kendisi savaş aracı yapılmaktadır. Bunun en son örneğini son saldırıda gördük.”

Panel soru cevap ardından sonlandırıldı.

Diğer başlıklar

13:45 Buldan ve Sancar: Parti kapatma krizleri derinleştirir
13:44 Bitlis'te şüpheli kadın ölümü
13:26 3 tutuklu işkenceyle İzmir'e sevk edildi
13:11 Helikopterin düştüğü alana girişlere izin verilmiyor
12:11 Avustralya Büyükelçisi Mardin'de temaslarda bulundu
12:04 Suçlama kayyıma dokununca beraat kararları çıktı
11:53 HDP binasının sokağı kapatıldı: Vekiller valilik önünde eyleme başladı
11:25 Karar beklenen Hrant Dink davası ertelendi
10:55 Gergerlioğlu AYM’ye başvurdu
10:47 HDP Van İl Örgütü binasının bulunduğu sokak polis tarafından kapatıldı
09:29 Papa Francis Irak'a gidiyor
09:26 Açlık grevi 99’uncu gününde
09:06 Barış Anneleri: Tecrit değil barış istiyoruz
09:06 Hapis cezası verilen Müşeher Ülker: Annelerden korkuyorlar
09:06 Diyarbakır 8 Mart mitingine çağrı: Çığlığımızı yükseltelim
09:05 ‘Kadına yönelik şiddet Ay’a vardı bile’
09:05 Dev Yapı-İş: Ölmemek için tek çaremiz örgütlenmek
09:04 Sanayideki hurdacılar 15 yıldır çözüm bekliyor
09:04 Kadın dayanışması Pilavoğlu Hanı’nı şekillendiriyor
09:04 İstanbul'da şüpheli kadın ölümü ve cinayeti
09:03 Cinsiyetlendirilmiş zaman ve mekanlara feminist isyan: Gece yürüyüşü
09:03 Fiyatlar ikiye katlandı, esnaf iflasta
09:01 ‘Arkamızda bir kişi dahi bırakmayacağız’
09:01 ‘Reva görülen kader değil erkek zulmü’
09:00 05 MART 2021 GÜNDEM
04/03/2021
23:50 Yeni Zelanda’da 8.1 büyüklüğünde deprem
23:02 MEBYA-DER operasyonlarında 2 kişi daha tutuklandı
22:54 Şırnak’ta 11 asker yaralandı
22:18 Akar helikopterin düştüğü bölgeye gitti
21:51 Kovid-19’dan 68 kişi daha hayatını kaybetti
21:03 Ma Music Akademisi dördüncü yılını kutladı
20:45 Figen Yüksekdağ’dan 8 Mart mesajı
20:15 Çiçek Benzer'in cenazesi 5 ay sonra ailesine verildi
19:46 Kadınlardan ‘5 kadın 5 hikaye’ tiyatrosu
19:16 HDK Emek Meclisi salgın fırsatçılığını protesto etti
19:07 Korgeneral Osman Erbaş düşen helikopterde hayatını kaybetti
18:27 Afganistan’da 3 kadın gazeteci katledildi
18:08 Bitlis'te helikopter düştü: 11 asker yaşamını yitirdi
17:53 HDK Aydın’da İl kongresini gerçekleştirdi
17:41 Adana'da izin verilen 8 Mart mitingine ‘Boğaziçi’ şartı
17:31 Savcı, istismar failine 24 yıl ceza istedi
17:07 HDP'den kadınların çalışma yaşamındaki adaletsizlikler için önerge
16:43 BES: Altaylı ve Arıtürk özür dilesin
16:39 Alman Dışişleri: Demirtaş ve Kavala serbest bırakılmalı
16:27 Amedspor, Gümüşhane'den galibiyetle ayrıldı
16:13 'AİHM'in Demirtaş kararı uygulansın'
15:52 Baronun 'kadın cinayeti' davasına katılma talebi reddedildi
15:50 Eğitim Sen: Okullardaki önlemler yetersiz
15:43 Koufontinas’ın durumu kötüleşti, eylemciler sokağa döküldü
15:38 Gözaltına alınan Aksoy serbest bırakıldı
15:36 'Stop Erdoğan' ilanına soruşturma
15:34 'Adana-Mersin arası tren seferleri başlatılsın'
15:31 Mimarlar Odası: Diyarbakır’da kent suçu işleniyor
15:30 İşçilerden TİS protestosu
15:30 Kadınlar alanlarda: Rozaların, Sêvêlerin mücadelesi sürüyor
15:01 Davutoğlu: Fezlekeler siyaseti dizayn çabası
14:48 Taraf gazetesi davasında mütalaa için süre verildi
14:22 Hakkari'de 6 genç gözaltına alındı
13:44 Vakalar arttı okullar tatil edildi
13:38 HDP'li kadınlar kaza yaptı: 4 yaralı
13:38 ÖHD: MEBYA-DER’e operasyon tümüyle hukuka aykırıdır
13:35 TUAY-DER: Tutuklular 98 gündür direniyor
13:32 Niğde’de kadın cinayeti
12:54 8 Mart'ın resmi tatil olması talebiyle kanun teklifi
12:50 Sağlıkçılar: Normalleşme için aşılama yapılsın
12:48 Kayyım rektör protestosuna katılan öğrenci 27 gündür tecritte
12:44 Cizre’de zincirleme kaza
12:33 Avustralya Büyükelçisi Şırnak'ta ziyaretlerde bulundu
12:32 HDP Grup Başkanvekilleri: Fezlekeler siyasi kumpasın devamıdır
12:22 İmralı başvurusu reddedildi
12:11 Gazeteci Arif Aslan'ın duruşması ertelendi
11:24 DFG’den Şubat ayı raporu: 6 gazeteciye 26 yıl hapis
11:23 MEBYA-DER’e yönelik baskılar Meclis’e taşındı
11:09 Gözaltında işkence gören kişi 'polise mukavemet' ile suçlandı
10:55 46 gazetecinin yargılandığı ‘KCK Basın Davası’ ertelendi
10:47 Özgür Gündem davaları görüldü
10:47 Gazeteci Oktay Candemir beraat etti
10:43 Kürdistani İttifak’tan HDP’yi sahiplenme çağrısı
10:24 Gazeteci Kaya'nın duruşması 14'üncü kez ertelendi
10:19 KESK Eşbaşkanı Bozgeyik: Eylem planının inandırıcılığı yok
09:41 Jet fezlekede savcı zaman kavramını unuttu
09:39 Zarok Ma kampanyası için son 3 gün
09:37 HDP Kadın Meclisi: 8 Mart hesap sorma günüdür
09:36 Çocukların üzerine zırhlı araç süren polis yerine görüntüyü paylaşan HDP’ye soruşturma
09:18 Açlık grevi 98’inci gününde
09:17 ‘Demokratik bir anayasa için Öcalan’ın önü açılmalı’
09:17 Cezaevinde ‘intihar etti’ denilen Akbaşlı öldürüldü mü?
09:16 İSİG Sözcüsü: İşçiler makinaların parçası olarak görülüyor
09:15 Emekliler çöpten atık malzeme topluyor
09:05 Garê operasyonu sonrası tutuklulara darp
09:05 Küllerinden doğan Şengal’de 8 Mart hazırlıkları
09:04 Kadın avukatlar: Cinsiyet rolleri her yerde
09:04 Kürt kentlerinde cinsel suçlar cezasız bırakılarak korunuyor
09:01 İklim değişikliği fındığı vurdu: Ocak'ta yeşeren ağaçlar yandı
09:01 İnşaatların Duru ustası
09:01 İktidar destek adı altında borçlandırıyor
09:01 Kadınlar şiddetsiz bir dünya diliyor
09:00 04 MART 2021 GÜNDEMİ
00:15 İstanbul’da bir kadın gözaltına alındı
00:09 Freedom Hause raporu: Türkiye bu yıl da özgür olmayan ülkeler arasında